Niepozorne stopy, na które na co dzień zwracamy niewielką uwagę są niezwykle skomplikowaną, pełniącą bardzo ważną rolę częścią naszego organizmu. Nie dość, że tak mała powierzchnia musi utrzymać ciężar całego ciała, to jeszcze działają jak amortyzatory, niwelując wstrząsy, jakie odczuwamy podczas chodzenia czy biegania. Nic więc dziwnego, że często dokuczają nam dolegliwości z nimi związane. 

O problemy ze stopami i sposoby ich leczenia zapytaliśmy Krzysztofa Krasowskiego, fizjotrapeutę z kliniki P D Rehab w Mount Prospect.

Panie Krzysztofie, z jakimi problemami związanymi ze stopami spotyka się Pan najczęściej w swojej praktyce?

Krzysztof Krasowski: Pacjenci skarżą się na urazy, problemy wynikające z przeciążenia, ból i ograniczenia ruchomości stopy związane ze stanami zapalnymi stawów  więzadeł lub ścięgien w stopie. Jednak zdecydowanie najczęstszym schorzeniem jest zapalenie powięzi podeszwowej. Według Cleveland Clinic co roku dwa miliony pacjentów poddaje się leczeniu z powodu problemów spowodowanych zapaleniem tej powięzi. Zazwyczaj powoduje ono kłujący ból w dolnej części stopy w okolicy pięty. Ból jest zwykle najsilniejszy rano, kiedy wstajemy z łóżka i wykonujemy kilka pierwszych kroków, chociaż może pojawiać się również kiedy stoimy przez dłuższy czas czy próbujemy chodzić po okresie dłuższego siedzenia. 

Jakie są przyczyny powstania stanu zapalnego?

KK: Rozcięgno podeszwowe to mocna, włóknista struktura przypominająca taśmę, zlokalizowana w okolicy dolnej strony stopy (podeszwy). Od tyłu przyczepiona jest do przyśrodkowej części guza piętowego, ku przodowi rozcięgno poszerza się i biegnie do palców stopy. Jego funkcją jest utrzymanie wysklepienia stopy oraz amortyzacja wstrząsów podczas chodu i biegu. Odgrywa też ważną rolę w prawidłowej pracy stopy podczas chodzenia. 

Po 40. roku życia tkanka tłuszczowa, która znajduje się na pięcie, ulega stopniowemu zanikowi, zmniejszając swoje właściwości amortyzacyjne i słabiej chroni guz piętowy przed urazami i przeciążeniami. Wraz z wiekiem następują również zmiany w samej powięzi, która traci na elastyczności i sprężystości, przez co może ulegać podrażnieniom podczas wykonywania rutynowych, codziennych czynności. Zbyt duży nacisk na stopy może spowodować uszkodzenie lub zerwanie więzadeł. Dochodzi do stanu zapalnego, który powoduje ból i sztywność pięty, zwane zapaleniem powięzi podeszwowej.

Jaka jest różnica między zapaleniem rozcięgna podeszwowego a ostrogą piętową?

KK: Zapalenie rozcięgna i ostroga piętowa to dwa odrębne schorzenia, jednak często są one ze sobą powiązane. Zapalenie rozcięgna podeszwowego (plantar fasciitis) jest spowodowane naprężeniem i uszkodzeniem więzadła powięzi podeszwowej. Około 50 procent osób cierpiących na zapalenie rozcięgna ma również ostrogę kostną. Ostrogi piętowe często powstają jako wtórny skutek zapalenia powięzi. Kiedy więzadło powięzi podeszwowej zostaje uszkodzone, organizm wytwarza małe, ostre złogi wapnia (ostrogi piętowe), próbując w ten sposób podeprzeć uszkodzoną powięź. Ostrogi piętowe nie są jednak zazwyczaj same w sobie odpowiedzialne za powodowanie bólu pięty. Ból ten jest raczej spowodowany stanem stopy, który spowodował powstanie ostrogi, np. właśnie zapaleniem.

Kto jest najbardziej narażony na ryzyko pojawienia się zapalenia rozcięgna?

KK: Mimo że zapalenie rozcięgna może rozwinąć się bez wyraźnej przyczyny, niektóre czynniki mogą zwiększyć ryzyko jego wystąpienia. Częściej występuje ono u kobiet w wieku od 40 do 60 lat. W grupie podwyższonego ryzyka są pracownicy fabryk, nauczyciele i inne osoby, które spędzają większość czasu w pracy chodząc lub stojąc. Powstaniu stanu zapalnego sprzyja również nadwaga, noszenie butów na wysokim obcasie lub zużytych butów o cienkich podeszwach. Dużą rolę odgyrwa również mechanika stopy – płaskostopie, wysokie podbicie, a nawet nietypowy sposób chodzenia mogą wpływać na sposób rozłożenia ciężaru ciała podczas stania i dodatkowo obciążać powięź podeszwową. 

Jak się leczy tę dolegliwość?

KK: Trzeba najpierw określić, co jest przyczyną problemu, bo od tego zależy rodzaj stosowanej terapii. W naszej klinice stosujemy przede wszystkim zabiegi wysokospecjalistycznej terapii manualnej. W połączeniu z delikatnymi ćwiczeniami rozciągającymi, masażem i zabiegami fizykalnymi, takimi jak terapia zimnym laserem czy ultradźwiękami dają naprawdę świetne rezultaty. Oczywiście zdarza się, że pacjent wymaga zastrzyku przeciwzapalnego, ale zwykle dobra fizjoterapia przynosi zadowalające rezultaty. Warto pomyśleć też o dobrych wkładkach. Ich zadaniem jest odciążenie rozcięgna podeszwowego i prawidłowe ustawienie stopy. To są wkładki niestandardowe, dobierane indywidualnie i wykonywane na miarę. Dobrze wykonane wkładki ortopedyczne, które wykonujemy w naszej klinice, znacznie poprawiają skuteczność leczenia problemów stóp. 

Co należy zrobić, kiedy zaczynamy odczuwać kłucie w pięcie?

KK: Jak najszybciej zgłosić się na fizjoterapię. Połowa sukcesu leczenia tej przypadłości leży w szybkim czasie reakcji. Jeżeli nie jesteśmy pewni czy fizjoterapia nam pomoże, zawsze można przyjść do nas na darmową konsultację. Terapeuta na podstawie tego krótkiego wywiadu będzie w stanie powiedzieć, co nam dolega, jakie są przyczyny oraz określić przebieg leczenia. 

Jeśli dokucza Ci uporczywy ból w pięcie, zadzwoń i umów się na bezpłatną konsultację z jednym z naszych doświadczonych terapeutów.